מענדלס פּאַלטאָ
מענדל איז אַ שנײַדער. ער וווינט אין אַ קליין שטעטל מיט האָלצערנע הײַזער. ער אַרבעט שווער יעדן טאָג, פֿון פֿרי ביז שפּעט. זײַן קראָם איז קליין, אָבער וואַרעם און פֿול מיט פֿאָדעם. מענטשן קומען צו אים מיט אַלטע קליידער. מענדל מאַכט די קליידער נײַ.
איין טאָג, האָט מענדל אַ נײַעם פּאַלטאָ אין זײַן קראָם. דער פּאַלטאָ איז זייער שיין. ער איז ברוין און האָט גאָלדענע קנעפּלעך. אַלע אין שטעטל רעדן וועגן דעם פּאַלטאָ. ווער וועט קויפן דעם שיינעם פּאַלטאָ?
אַ רײַכער מאַן פֿון דער גרויסער שטאָט קומט אין שטעטל. ער הערט וועגן דעם פּאַלטאָ. ער גייט צו מענדלס קראָם. ער זעט דעם פּאַלטאָ און וויל אים האָבן. ער פֿרעגט מענדל: "וויפֿל קאָסט ער?"
מענדל שמייכלט. "עס איז נישט צו פֿאַרקויפֿן," זאָגט ער. דער רײַכער מאַן איז איבערראַשט. "איך גיב דיר אַ סך געלט!" זאָגט ער. אָבער מענדל זאָגט ווידער ניין.
דער מאַן פֿאַרשטייט נישט. פֿאַרוואָס וויל דער שנײַדער נישט פֿאַרקויפֿן?
מענדל נעמט דעם פּאַלטאָ פֿון דער וואַנט. "דאָס איז נישט קיין נײַער פּאַלטאָ," זאָגט ער שטילערהייט. "דאָס איז מײַן ווײַב גאָלדאַס אַלטער פּאַלטאָ. איך האָב אים פֿאַרריכט פֿאַר איר. זי איז אַ גוטע פֿרוי. איר שמייכל איז מײַן בעסטע באַלוינונג. עס איז מער ווערט ווי אַל דאָס געלט."
ווערטער (Vocabulary)
• שנײַדער (shnayder): tailor
• וווינט (voynt): lives
• שטעטל (shtetl): small town
• האָלצערנע (holtserne): wooden
• אַרבעט שווער (arbet shver): works hard
• קראָם (krom): shop
• וואַרעם (varem): warm
• פֿאָדעם (fodem): thread
• קליידער (kleyder): clothes
• נײַ (nay): new
• פּאַלטאָ (palto): coat
• שיין (sheyn): beautiful
• קנעפּלעך (kneplekh): buttons
• רײַכער מאַן (raykher man): rich man
• פֿאַרקויפֿן (farkoyfn): to sell
• איבערראַשט (iberrasht): surprised
• געלט (gelt): money
• ווײַב (vayb): wife
• פֿאַרריכט (farrikht): fixed, repaired
• שמייכל (shmeykhl): a smile
• באַלוינונג (baloynung): prize
• ווערט (vert): worth
פֿאַרשטאַנד-פֿראַגעס (Comprehension Questions)
1- וואָס איז מענדלס אַרבעט?
2- פֿאַרוואָס וויל דער רײַכער מאַן קויפֿן דעם פּאַלטאָ?
3- פֿאַר וועמען איז דער פּאַלטאָ באמת?
English Translation
Mendel's Coat
Mendel is a tailor. He lives in a small town with wooden houses. He works hard every day, from morning until late. His shop is small, but warm and full of thread. People come to him with old clothes. Mendel fixes the clothes to look new.
One day, Mendel has a new coat in his shop. The coat is very beautiful. It is brown and has golden buttons. Everyone in the town talks about the coat. Who'll buy this beautiful coat?
A rich man from the big city comes to the town. He hears about the coat. He goes to Mendel's shop. He sees the coat and wants to have it. He asks Mendel: "How much does it cost?"
Mendel smiles. "It's not for sale," he says. The rich man is surprised. "I will give you a lot of money!" he says. But Mendel says no again.
The man does not understand. Why doesn't the tailor want to sell it?
Mendel takes the coat from the wall. "This is not a new coat," he says softly. "This is my wife Golda's old coat. I repaired it for her. She is a good woman. Her smile is my best prize. It is worth more than all the money."